Leven

1.1.1. Evaluatie van de uitvoering van het plan van aanpak versterking kerngericht werken.

We voeren het plan van aanpak voor de versterking van het kerngericht werken uit. In maart 2025 informeert het college de raad met een raadinformatienota over de tussenevaluatie. In het laatste kwartaal volgt een raadinformatienota met de eindevaluatie van het proces en de resultaten. Daarmee wordt het plan van aanpak afgerond.

De gemeenteraad ontving de eindevaluatie van het Plan van Aanpak Versterking Kerngericht Werken op 16 december 2025 via een Informatienota. We informeerden de inwonersgroepen hierover.

We actualiseren samen met de kernen de speerpunten in de uitvoering van 2025 en 2026. We streven naar een jaarlijks proces dat de kernagenda’s dynamisch vernieuwt en aansluit op de ontwikkelingen in de samenleving. De kernagenda bevat momenteel nog voornamelijk wensen en initiatieven vanuit inwoners. Onze ambitie is om de kernagenda meer integraal te maken, met een duidelijk intern afwegingsproces voor complexe en financiële vraagstukken uit de kernen en door deze beter te verbinden met de gemeentelijke P&C-cyclus. We vullen de kernagenda met de wensen uit de kernen. Daarnaast voegen we opgaven vanuit de gemeente toe aan de kernagenda, zoals beheerplannen, programma's, projecten en uitvoering vanuit het kansenkaartproces.

We ontwikkelden samen met 11 kernen het vernieuwde kernagendaproces. We testen nu met drie kernen het 4-jaarlijkse en het 1- jarige proces. Voor het 4 jaarlijkse proces ligt de focus op de gezamenlijke uitdagingen die de kern en de gemeente zien. Mede op basis van data. Er is nog geen kernagenda afgerond; dit wordt 2026. Nadat de eerste kernagenda's klaar zijn, rollen we dit uit naar de andere kernen. Dit staat ook in het jaardoel voor 2026: In minimaal 6 kernen is het vernieuwde kernagendaproces getest in gezamenlijkheid met inwoners(groepen).

Implementatie kerngerichte beheerplannen. Voorstel invoering integrale kerngerichte planning binnen gemeentelijke organisatie.

We gaven kerngericht begroten een plek in de bestuursrapportages (jaarrekening en de begroting). Het onderzoeksrapport over kerngerichte beheerplannen met uitvoeringsscenario's is opgeleverd. De actualisatie van het beheerprogramma groen is uitgesteld naar 2026. In 2026 beginnen we om een kerngericht beheerplan groen op te stellen. Ook voeren we dan de opstelling uit zoals is aanbevolen volgens scenario 3 van het onderzoeksrapport 'Opstellen van kerngerichte beheerplannen'. We verwachten het beheerprogramma voor vaststelling aan te bieden in Q1 2027.

1.2.1 Maatschappelijke opgave van iedere kern is in beeld.

We ontsluiten stap voor stap steeds meer lokale data op het niveau van de kernen. Dit is een groeimodel van meerdere jaren. We verwerken deze in het gesprek met de inwoners in de kernen over de opgave in hun gebied of kern en de bepaling van speerpunten voor de uitvoering kernagenda.  Denk hierbij aan beschikbare data uit lokale, regionale en landelijke onderzoeken/verkenningen (burgerpeiling, onderzoek platteland, woon-zorganalyse,  dashboard sociaal domein, verkeersdata en (zorg)voorzieningen, IHP en de kernagenda's).

Als een kern de 4-jaarlijkse kernagenda heeft afgerond, zijn de opgaven voor die kern in beeld. Binnen vier jaar hebben we de opgaven voor alle 26 kernen in beeld.

We ondersteunen een aantal dorpshuizen die een uitdaging hebben in de exploitatie. We ondersteunen alle 21 dorpshuizen en 4 MFC's  met het verduurzamen van het gebouw. Tevens stimuleren we innovatiekansen zoals het faciliteren van dagbesteding, zorg en ondersteuning of andere activiteiten die de sociale samenhang, leefbaarheid en sociale kracht van een kern bevorderen. We evalueren de subsidieregeling voor vitale dorpshuizen en onderhoud aan de gebouwen, genaamd Fonds Steengoed. In de contacten met de dorpshuisbesturen en in de subsidiëring letten we ook op de toegankelijkheid van de gebouwen.

Ondersteuning vond plaats op maat en was afhankelijk van de behoefte per dorpshuis. We boden alle dorpshuizen de mogelijkheid om te verduurzamen. Of zij die mogelijkheid wilden gebruiken bepaalden zij zelf. Alle 21 dorpshuizen en 4 multifunctionele centra (MFC’s) gebruikten de subsidie Vitale Dorpshuizen. Deze subsidie namen we op als structurele regeling binnen het subsidieprogramma. Daardoor kunnen dorpshuizen en MFC’s die ook in de toekomst blijven gebruiken.

Daarnaast stimuleerden we vernieuwende ideeën die helpen om de sociale samenhang en leefbaarheid in de kernen te vergroten. We gaan door met het subsidieprogramma Fonds Steengoed. Daarmee stelden we nieuwe meerjarenonderhoudsplannen op. Daarmee kunnen dorpshuizen toewerken naar toekomstbestendig beheer en onderhoud van hun gebouwen.

1.3.1 Implementatie digitaal platform 

We implementeren het eerste ontwerp bij de pilotgroepen Beesd en Heukelum en onderzoeken mogelijkheden om dit te verbreden naar andere kernen.

Op 2 december 2025 lanceerden we het digitaal participatieplatform Samen in West Betuwe. We gebruiken de ervaringen van de eerste twee kernen Heukelum en Beesd om het communicatie- en participatieplatform. Daarna rollen we het platform in fases uit in andere kernen.

Inwonersgroepen zijn aan de slag met de verbreding en versterking van de netwerken in een aantal kernen om te komen tot een meer robuuste (sociale) basis. Samen met de groepen ontwikkelen we een lerende aanpak en monitoren we de voortgang. 

Vuren organiseerden de kennisdeelsessie voor andere kernen. In 2026 organiseert Haaften deze sessie. Onze gebiedsmakelaars hebben inzicht in de robuustheid van de netwerken. Als versterking nodig is stimuleren zij dat. Samenwerkingsafspraken blijven een aandachtspunt. We realiseren die afspraken samen met de afspraken rond het kernagendaproces. Dit loopt door in 2026.

1.4.1. Realisatie van een aantal nieuwe arrangementen.

We gaan samen met maatschappelijke partners op zoek naar nieuwe arrangementen en combinaties van activiteiten op het snijvlak van kunst, cultuurhistorie, recreatie en sporten en bewegen. Realisatie van klompenpaden in kernen en dorpsommetjes. 

In opdracht van de gemeente bracht Welzijn West Betuwe het Cultuur en Sport magazine uit binnen het onderwijs. Alle basisscholen kregen daarmee een overzicht van beweeg- en cultuuractiviteiten die ze kunnen aanbieden. Voor alle leerlingen is nog een GAAN! flyer uitgebracht. Daarop staat een overzicht van alle beweegactiviteiten in de gemeente. Voor de bestaande Doortraproutes schreven we een projectplan 2025 én voerden we dit plan uit. Hierbij betrokken we onder andere GGD Gelderland-Zuid, Welzijn West Betuwe en De Fietsersbond. Als resultaat van een regionaal samenwerkingsproject plaatsten we twee panoramaborden in de buitenruimte. Deze borden informeren inwoners en voorbijgangers over cultuurhistorische landmarks in West Betuwe. In 2025 rondden we de aanleg af van in ieder geval drie klompenpaden en twee ommetjes. Na een participatieronde schreven we het nieuwe beleidsplan kunst en cultuur West Betuwe. Het nieuwe plan boden we aan ons college en onze gemeenteraad aan om vast te stellen. In het plan staan vijf speerpunten en de context met andere gemeentelijke beleidsplannen en het regionale cultuurplan. Onder de gemeentelijke beleidsplannen vallen recreatie en toerisme, evenementen, erfgoed en monumenten en kerngericht werken. Het nieuwe plan geeft de kaders voor een jaarlijks uitvoeringsprogramma. In overleg met onze (culturele) partners werken we dit uit.

1.5.1. Alle speelvoorzieningen in West Betuwe voldoen aan onze normen.

We actualiseren de afspraken, overeenkomsten en processen met de speeltuinvoorzieningen en andere  partners, zodat het eenvoudiger wordt voor hen en de gemeentelijke organisatie.  

We actualiseerden het speelruimtebeleid. Dat stelde de gemeenteraad vast in november. In het nieuwe beleidsstuk zorgen we ervoor dat handhaven op wet- en regelgeving rond onderhoud en beheer van speeltoestellen en valondergronden beter wordt opgenomen. Een van de belangrijkste maatregelen is invoeren van de toezichthouder spelen. De toezichthouder staat in contact met speeltuinorganisaties over onderhoud en beheer, controleert werk door derden en houdt toezicht op speeltoestellen en valondergronden. Daarmee ondersteunen we de speeltuinorganisaties meer.

We actualiseren de afspraken, overeenkomsten en processen met de sportaccommodaties en andere partners, zodat het eenvoudiger wordt voor hen en de gemeentelijke organisatie.

Het actuele duurzaam meerjarenonderhoudsplan voeren we uit. We communiceren dit met verenigingen. De overeenkomsten zijn nog niet helemaal geactualiseerd. Dit komt onder andere door de complexiteit en doordat de prioriteit verschoof naar 'huis Meteren', Sportpark Boutenstein en het zwembad en de sporthal. We blijven steeds in contact met verenigingen om samen huisvesting van buitensport te verbeteren.

We verkennen de mogelijkheden tot herinrichting sportbestemmingen. We realiseren samen met inwoners concrete initiatieven voor buiten bewegen. 

We verkenden de mogelijkheden om sportbestemmingen opnieuw in te richten. Dit is nu een vast onderdeel in het reguliere werk. Samen met inwoners maakten we concrete initiatieven om buiten te bewegen. Bijvoorbeeld een pannaveld dat we verplaatsten naar het schoolplein in Tuil.

2.1.1. Inzetten van stimuleringssubsidies en Lokaal Sportakkoord. Toename van het aantal aanvragen en verbreding van het sportaanbod.

We verstrekken informatie aan verenigingen over de subsidiemogelijkheden en we maken het aanvragen van sportstimuleringsmiddelen makkelijker.

Met financiële steun uit stimuleringssubsidies organiseerden inwoners en verenigingen 24 beweeginitiatieven (11 in 2024). De toegekende subsidie helpt om de opstartkosten te dekken en zorgt ervoor dat zij goede ideeën kunnen uitvoeren.

Het lokaal sportakkoord belegden we bij Welzijn West Betuwe en keurden 41 aanvragen goed. Dit is een flinke toename in vergelijking met de 3 aanvragen in het jaar daarvoor.

2.2.1 Vrijwilligers voelen zich gewaardeerd, ondersteund en gestimuleerd.         Jongeren zijn betrokken en geworven bij vrijwilligersorganisaties.

In subsidieovereenkomst met Stichting Welzijn West Betuwe maken we prestatie afspraken over ondersteuning van vrijwilligers, ontwikkeling van het aantal vrijwilligers. We werken aan de uitvoering van het vrijwilligersprogramma, met speciale aandacht voor het betrekken en behouden van jongeren bij vrijwilligersorganisaties en kerngericht maatwerk.

Zoals dat staat in de beleidsvisie Samen Sterk en in Beweging ontwikkelden we de prestatieafspraken van Welzijn West Betuwe verder door. Deze prestatieafspraken legden we vast in een tweejarig uitvoeringsprogramma. In het uitvoeringsprogramma staan waardering, werving, training, ondersteuning, advisering en activering centraal. Welzijn West Betuwe ontwikkelde bijvoorbeeld de vrijwilligers vacaturebank door.

Daarnaast organiseerde Welzijn West Betuwe een bijeenkomst om jongeren te betrekken in besturen van vrijwilligersorganisaties.

2.3.1 uitvoering jaarschijf 2025 Onderwijsvisie.

We voeren de speerpunten uit van de onderwijsvisie en monitoren via de Lokale Educatieve Agenda met het primair onderwijs, voortgezet onderwijs en middelbaar beroepsonderwijs. Hierbij zetten we ook in op versteviging van het schoolmaatschappelijk werk in het onderwijs. Ook zetten we in op het versterken van de samenwerking tussen onderwijs, bedrijfsleven en arbeidsmarkttoeleiding. 

De schoolbesturen droegen onderwerpen aan en die werkten wij uit. We verstevigden de verbinding onderwijs en jeugdzorg. Het schoolmaatschappelijk werk verstevigden wij in het Team sociaal, net als de contacten tussen leerplichtambtenaren, schoolmaatschappelijk werk, jeugdconsulenten en de scholen: zij weten elkaar nu snel te vinden. In de arbeidsmarktregio Rivierenland versterkten wij de samenwerking tussen onderwijs en bedrijfsleven.

We continueren de taal en computertrainingen, het aanbod van camouflage cursussen, het activeren en in beeld brengen van vindplaatsen, de bewustwording van laaggeletterdheid, de inzet van taalambassadeurs en het organiseren van spreekuren.  

We spraken met diverse maatschappelijke organisaties en kregen vindplaatsen helder in beeld. We gaven voorlichting om laaggeletterdheid actief te (h)erkennen. We wierven nieuwe taalambassadeurs en stimuleerden hiermee de bewustwording over laaggeletterdheid bij professionals en inwoners.

Meer mensen meldden zich aan bij de spreekuren Digi-Taalhuis West Betuwe. We werkten mee aan het project "Basisvaardigheden in jouw buurt". Daarmee bouwden we duurzame relaties op tussen het Taalhuis en enkele vindplaatsen (zoals scholen en consultatiebureaus). Zo kunnen we laaggeletterdheid (eerder) herkennen. We informeerden de gemeenteraad over de evaluatie van het uitvoeringsplan lokale aanpak laaggeletterdheid West Betuwe 2021-2024.

2.4.1. We ontwikkelen een proces om vorm te geven aan overheidsparticipatie: samenwerken aan initiatieven uit de samenleving.

We onderzoeken wat nodig is om tot een proces te komen voor overheidsparticipatie. 

We koppelden overheidsparticipatie met portfoliomanagement. In 2026 leggen we het proces vast en communiceren het naar de medewerkers.

We vergroten de kennis en vaardigheden over participatie. We zorgen voor een goede aansluiting van participatie bij methoden als projectmatig- en kerngericht werken.

De afweging rond participatie is opgenomen in de formats van projectmatig werken. Teams bespraken de uitgangspunten van kerngericht werken in sessies. Daar waar zij zich in willen ontwikkelen namen ze dit op in hun teamplan.
Dit jaar gaan we een leerprogramma ontwikkelen met leerlijnen voor kerngericht werken en participatie. Dit programma start in 2026. Een nieuw stappenplan voor participatie is in ontwikkeling.

We hebben dus stappen gezet om deze doelen te behalen maar een deel loopt nog door in 2026.