Een van de kerntaken van onze gemeente is de openbare ruimte beheren en onderhouden. Een functionele en goed onderhouden buitenruimte draagt niet alleen bij aan het welzijn en de veiligheid van inwoners, maar is ook van groot economisch belang. Inzicht en een heldere visie zijn onmisbaar om de openbare ruimte goed te kunnen beheren. Daarbij zijn actuele gegevens over zowel het areaal als de kwaliteit de basis.
In de zogenoemde Koepelnota Openbare Ruimte zijn de kaders voor West Betuwe vastgelegd voor de aanleg en het onderhoud van de openbare ruimte. Deze nota overkoepelt alle afzonderlijke beleids- en beheerplannen en wordt eens in de vijf jaar geactualiseerd. In de nota staan niet alleen kwaliteitsuitgangspunten, maar ook kaders voor onder andere duurzaamheid en inwonersparticipatie. De gemeenteraad stelde de Koepelnota op 25 juni 2019 vast en was geldig tot en met 2023. Door de komst van de Omgevingsvisie is er op dit moment geen urgentie om een nieuwe Koepelnota op te stellen; de kaders om beleids- en beheerplannen te actualiseren, worden nu rechtstreeks ontleend aan de Omgevingsvisie.
Op basis van de Omgevingsvisie stellen we nieuwe beleids- en beheerplannen op of actualiseren we bestaande plannen. In de afgelopen vijf jaar ging het onder andere om het gemeentelijk Water- en Rioleringsbeleidsplan (WRP) en het Beleid- en beheerplan begraafplaatsen (beide in 2019). In 2020 volgde het groenbeleidsplan en in 2021 de actualisatie van het Beleid- en beheerplan watergangen. In 2023 is het beleidsplan Licht in de openbare ruimte vastgesteld, en in 2024 het beleidsprogramma bomen en het beleidsprogramma en beheerplan civiele kunstwerken. Afgelopen jaar zijn daarnaast het beleidsprogramma wegen en het Beleid- en beheerplan gebouwen geactualiseerd. Ook is toen het beleidsprogramma en uitvoeringsplan voor de gladheidsbestrijding vastgesteld. In 2026 actualiseren we zowel het beleidsprogramma groen als het kerngericht beheerplan groen.
Het actuele beleidskader, het areaal, het beschikbare budget en de in 2025 uitgevoerde maatregelen zijn per beheerplan op hoofdlijnen weergegeven. Wat de maatregelen betreft benoemen we alleen de bijzondere of grotere werkzaamheden, tenzij deze vooral bestaan uit jaarlijks terugkerend cyclisch onderhoud.
Een belangrijke ontwikkeling die in 2025 verder vorm kreeg, is de invoering van assetmanagement in de openbare ruimte. Deze trend is ook landelijk steeds breder zichtbaar, zowel bij gemeenten als andere overheidsinstanties. Een asset is een beheerdiscipline, zoals wegen of groen. Met assetmanagement wordt zo integraal mogelijk gewerkt, samen met betrokken stakeholders. Dit principe past al langer binnen onze werkwijze (zie bijvoorbeeld het project Oud-Asperen). Wat wél nieuw is, is dat keuzes over de inzet van middelen steeds meer worden gebaseerd op de mate waarin ze bijdragen aan de maatschappelijke doelstellingen van de gemeente. Hoewel we daar nog niet helemaal zijn, is dit wel de richting waarin we ons verder willen ontwikkelen. Zo kunnen we steeds duidelijker onderbouwde keuzes maken in de toekomst.
