Onderhoud kapitaalgoederen

Areaal
31 begraafplaatsen

Onderhoudsniveau
CROW-Kwaliteitsbeeld A

Beleidskader
Beleids- en beheerprogramma begraafplaatsen West Betuwe 2025-2029,
Begraafplaatsverordening,
Nadere regels,
Tarievenverordening lijkbezorgingsrechten en tarieven (2025),
Wet op de lijkbezorging.

Uitgevoerde activiteiten en kosten
Het Beleids- en beheerprogramma begraafplaatsen West Betuwe 2025-2029 is van kracht.
Het dagelijks- en meerjarenonderhoud van 31 begraafplaatsen is uitgevoerd op basis van dit plan.
Het gaat om onderhoud van groen, bomen (circa 1400 st), paden, hekwerken, voorzieningen, gebouwen en dergelijke. Tijdens het groenonderhoud is de groenstructuur op de begraafplaatsen verbeterd. Hierbij is zoveel mogelijk werk met werk gemaakt.
In het kader van de verbetermaatregelen/renovaties/groot onderhoud zijn onder andere de volgende werkzaamheden uitgevoerd:
- Bouwkundig onderhoud/reparaties/reinigen baarhuizen en hekwerken
- Bollen planten
- Afronden plaatsen vorstvrije kranen (de 20 actuele begraafplaatsen hebben een vorstvrije kraan)
- Ongeveer 150 graven bovengronds geruimd (diverse begraafplaatsen) en voor 100 graven het ruimen en uitvoeren voorbereid.  
- (Gedeeltelijk) Onderhoud begraafplaats door vrijwilligers in Est en Enspijk.
- 3 herinneringsmonumenten geplaatst (Geldermalsen, Asperen en Waardenburg).
- Open dag georganiseerd (17 mei 2025, Geldermalsen en Asperen).
- voorbereiding urnenmuur Est en urnenwal in Acquoy.

In 2025 zijn 189 begrafenissen, 13 asbestemmingen en 7 individuele ruimingen uitgevoerd. Dit is in lijn met de prognose in het Beleids- en beheerprogramma. Er zijn 22 graven gereserveerd. De begraafplaatsadministratie is accuraat bijgehouden. Er is een verdere inhaalslag gemaakt om ontbrekende/onjuiste gegevens te achterhalen, bij te werken en de correspondentie efficiënter te maken.

Areaal
37.300 stuks

Onderhoudsniveau
Richtlijnen van het  Normen instituut bomen: snoei naar behoefte (risico gestuurd).

Beleidskader
Programma Bomen 2025-2034
Beheerplan bomen 2021-2025 (actualisatie volgt in 2026)

Uitgevoerde activiteiten en kosten
Voor heel West Betuwe is een driedeling gemaakt zodat we binnen een cyclus van drie jaar kunnen overgaan op risicogestuurd snoeien. Volgens het beheerplan gebruikt de gemeente de werkwijze zoals beschreven in het Handboek Bomen van het Norminstituut Bomen voor het planmatig boombeheer. De resultaten van de boomveiligheidscontrole (BVC) zijn hiervoor de basis.
De eigen dienst is verantwoordelijk voor het snoeien en kappen van bomen binnen de kernen. De AVRI voerde dit uit in het buitengebied. In 2023 gaf AVRI echter aan dat zij het onderhoud van de bomen in het buitengebied niet langer efficiënt kon uitvoeren. In overleg is besloten dat deze taak per januari 2024 terugkeert naar de gemeente.
De fruitbomen en knotbomen blijven in 2025 onder de DVO van AVRI vallen. Het onderhoud is uitgevoerd volgens de gemaakte afspraken. Dit alles is onderdeel van het onderzoek naar het terughalen van de IBOR-taken. Dit onderzoek staat gepland voor 2026.

In 2024 vond een aanbesteding plaats voor het onderhoud van het volledige bomenbestand. Bij alle inschrijvingen zijn onrechtmatigheden geconstateerd. Daardoor vertraagde het onderhoud. Om de snoei- en kapwerkzaamheden toch te laten doorgaan, bracht de buitendienst een groot deel van het onderhoud  onder bij drie verschillende aannemers. Deze maatregel is genomen om achterstanden te voorkomen en de veiligheid te waarborgen.

Omvorming bomen.
In 2023 is begonnen om de (vorm)bomen om te vormen als die niet langer geschikt zijn voor hun standplaats door hun hoge onderhoudskosten en overlast. Waar het kan vervangen we deze bomen door meer duurzamere soorten die beter bijdragen aan klimaatadaptatie en biodiversiteit.
In 2024 zijn de locaties in kaart gebracht en deze nemen we mee in de kap- en aanplantperiode. Daarnaast communiceren we dit actief met omwonenden om draagvlak te behouden. Dit omdat vaak hele straten tegelijkertijd worden omgevormd.

Vervanging populieren, essen laanstructuren.
In 2022 zijn onderzoeken uitgevoerd in het kader van de Wet Natuurbescherming. Hieruit bleek dat de meeste lanen worden gebruikt door vleermuizen. Daardoor is grootschalige vervanging niet in één keer  mogelijk. Ontheffingsaanvragen en compensatiemaatregelen zijn ingewikkelde en kostbare trajecten. Daarom is besloten de bomen te vervangen in fases.
In 2023 zijn de eerste bomen verwijderd en vervangen door nieuwe aanplant. De vervanging van de structuren is verdeeld over drie fasen. In 2024 zijn de voorbereidingen voor de eerste fase grotendeels uitgevoerd, met een doorloop naar 2026. Tegelijkertijd wordt een eerste aanzet gedaan om de tweede en derde fase voor te bereiden. Dit traject loopt nog door. Waar het kan zullen in het najaar van 2026 de ontbrekende bomen als eerste worden aangevuld, zodat de Wet natuurbescherming niet in het geding komt. Dit in het kader van de inventarisatie. Verder zullen we dit analyseren op basis van nieuwe inzichten vanuit het Programma of dit nog wel passend is om te gaan vervangen.

Bij het gefaseerd verwijderen van bomen blijft het ''Programma Bomen'' leidend. Dit wordt meegenomen in de ontwerpfase voor de herplanting.

Volgens het beheersysteem waren er op 31-12-2023 in totaal 36.727 bomen in beheer. Op 31-12-2024 was dit aantal gestegen naar 37.300 bomen (exclusief bomen op begraafplaatsen). Alle boomlocaties zijn digitaal vastgelegd binnen het beheersysteem.

De fluctuatie in het aantal bomen is te verklaren doordat bomen worden verwijderd om veiligheidsredenen en door correcties in de registratie. Tijdens inspecties bleken sommige bomen fysiek niet meer aanwezig te zijn, terwijl ze nog wel in het systeem stonden geregistreerd. In het najaar van 2024 zijn nieuwe bomen geplant. Die zijn al toegevoegd aan het bomenbestand, waardoor het totaal aantal bomen is toegenomen. Eind 2025 waren er 37.480 bomen opgenomen in ons beheersysteem (exclusief de bomen op de begraafplaats). Dit betekent een toename van 180 bomen ten opzichte van 2024.

De bomen op de sportcomplexen zijn hierin nog niet meegenomen. Op basis van een schatting gaat het om een uitbreiding van circa 800 bomen. Deze inventarisatie wordt in 2026 uitgevoerd om de exacte aantallen te bepalen en dat deze worden opgenomen in ons beheer.

Areaal
beplanting:      664.800m2
gazon/gras:   909.200m2
bermgras:    3.163.400m2
Totaal:          4.737.400m2

Onderhoudsniveau
CROW-Kwaliteitsbeeld B en C

Beleidskader
Groenbeleidsplan 2021-2025 (verlengd tot en met 2026)
Beheerplan Beplantingen
Beheerplan Grassen

Uitgevoerde activiteiten en kosten
Uitvoering van het dagelijks- en meerjaren beheer van de groenvoorziening volgens het vastgestelde Groenbeleidsplan en de bijbehorende beheerplannen: Beplanting en Grassen. Binnen de bebouwde kom geldt beeldkwaliteit B, buiten de bebouwde kom beeldkwaliteit C.

Het groenonderhoud is uitgevoerd door:
- Buitendienst: - alle kernen (met uitzondering van Geldermalsen en Meteren)
- AVRI:                 - groenonderhoud kernen Geldermalsen/Meteren, beplantingen buitengebied,  
                              bladruimen/plaatsen bladkorven en legen afvalbakken op basis van een
                              dienstverleningsovereenkomst Ibor (DVO).
- Aannemers: - maaien van het gras, bermen, uitmaaien watergangen (combinatie van 3 groenaannemers)
                           - snoeien van bomen
                           - incidentele inhuur groenbedrijven en materieel op basis van raamovereenkomst (inzet   
                             tractie/specialistisch materieel, opvangen arbeidspieken in het groeiseizoen en
                             compensatie langdurig zieken).
Projecten:
- Nieuwe groenaanplant in De plantage (Meteren), Lingedonk (Geldermalsen) en op kleinere schaal in
   diverse kernen.
- Voorbereidingen van project omvorming naar efficiënter groenbeheer. Hierbij is Vuren de pilot waarna de
   andere kernen volgen. Het streven is dit project af te ronden in maart 2028.
- Medewerking verleend aan verschillende inwonersinitiatieven zoals het inzaaien van
  wildbloemenmengsels, planten van bollen en inplanten boomspiegels.

Op verzoek van de gemeenteraad zijn de bezuinigingsmaatregelen op het maaibeheer uit 2022 grotendeels teruggedraaid. Met ingang van 2023 is het uitgangspunt: "Netjes waar het moet, extensiever waar het kan".
In het buitengebied is een bijdrage geleverd aan de biodiversiteit door 30% van het areaal van de bermen in het buitengebied te maaien en te ruimen, in plaats van alleen te maaien.