Reserves

Eigen vermogen
Het eigen vermogen bestaat uit de volgende bestanddelen:

Reserves
De reserves worden gevormd volgens de door de gemeenteraad genomen besluiten. Onttrekkingen en toevoegingen aan de reserves worden gedaan volgens de daartoe strekkende raadsbesluiten.

Algemene reserve (risicobuffer)
De algemene reserve is bedoeld als risicobuffer om incidentele of structurele ontwikkelingen op te vangen. Anderzijds worden meevallers toegevoegd aan de reserve. In 2025 onttrokken we via de planning en control cyclus diverse bedragen aan deze reserve. Ook voegden we via deze cyclus diverse bedragen toe.

Algemene reserve Grondexploitaties
De algemene reserve Grondexploitaties is gevormd om fluctuaties in het resultaat te voorkomen door de grondexploitatie. Hiermee wordt een solide buffer gecreëerd voor toekomstige risico's.

Resultaatbestemming reserve
Deze reserve is bedoeld om de resultaatbestemmingen vanuit de planning en control cyclus overzichtelijk te kunnen administreren gedurende een boekjaar.

Bestemmingsreserves
Hieronder zijn de voor een specifiek doel afgezonderde bestanddelen van het eigen vermogen opgenomen. De aard en reden van de reserves en de toevoegingen en onttrekkingen lichten we per programma toe:

Bestemmingsreserve voor dekking kapitaallasten:
Voor een efficiënte bedrijfsvoering en ten behoeve van de continuïteit van de vervanging van de bedrijfsmiddelen zijn vervangingsreserves in het leven geroepen. Deze reserves voeden we vanuit de jaarlijkse exploitatie. De kapitaallasten komen ten laste van deze vervangingsreserve. Dit betreft reserves voor:

1. Vervanging ICT en facilitaire zaken
2. Raads- en vergadervoorzieningen
3. Revolverend fonds Maatschappelijk Verantwoord Inkopen
4. Noodstroomvoorziening
5. (T)huisvesting
6. Openbare verlichting
7. Kiss en Ride fietspad Leeuwenstein
8. Herinrichting Dorpsplein Beesd
9. Reconstructies en rehabilitaties wegen
10. Herinrichting Herman Kuijkstraat Oost
11. Aanleg parkeerplaatsen De Pluk
12. Rehabilitatie Wegen
13. Fietsknelpunten
14. Revitalisering bedrijventerrein Homburg
15. Verduurzaming scholen
16. Onderhoud buitenkant schoolgebouw
17. MFC Haaften
18. Manifest van Lingewaal
19. Sportterreinen
20. Tractiemiddelen buitendienst
21. Vervangen bomen en beplanting
22. MFC De Pluk
23. Skaeve Huse
24. WWC Waardenburg
25. Gebiedsfonds centrum Geldermalsen

Herindelingsbudget West Betuwe
Voor de vorming van de gemeente West Betuwe werd via het Gemeentefonds een tijdelijke bijdrage in deze kosten gegeven. De niet uitgegeven middelen storten we in deze reserve. In 2025 hebben we 110.575 euro onttrekkingen voor het opvangen van kosten als gevolg van de fusie.

Budgetoverhevelingen  
Voor activiteiten die om verschillende redenen in een boekjaar niet tot uitvoering zijn gekomen besluit de raad om deze over te hevelen naar een volgend boekjaar. Via de resultaatbestemming beslist de raad hierover. Om dit goed te administreren gebruiken we deze reserve.

Verkiezingen
Deze reserve is voor de egalisering van de kosten van de verkiezingen. Het saldo bedraagt ultimo 2025 161.848 euro.

Flexibele Kern personeel
Deze reserve is bedoeld om de kosten te dekken voor werkzaamheden/opdrachten waar we geen vaste formatie voor hebben, maar wel graag door vast personeel willen laten uitvoeren (en niet door inhuur). Het saldo van deze bestemmingsreserve bedraagt ultimo 2025 3.259.428 euro. Bij de perspectiefnota 2023 is besloten om over de jaren 2022 tot en met 2025 3 miljoen in deze reserve te storten, waarvan 900.000 euro in 2025. Daarnaast is ook ruim 498.000 euro in deze reserve gestort als gevolg van de overschotten op personeelsbudgetten en inhuurbudgetten. Dit heeft de raad besloten bij de decemberwijziging 2024. Onttrokken is een bedrag van ruim 577.000 euro.

Bijdrage huisvesting veiligheidsregio
Deze reserve is bedoeld voor de gedeeltelijke dekking van de vergoeding van de huisvestingslasten door de gemeente aan de veiligheidsregio. Het saldo van deze bestemmingsreserve bedraagt ultimo 2025 1.395.771 euro.

Grote infrastructurele projecten
Bij vaststelling van de begroting 2020 is besloten om het saldo van de bestemmingsreserve herinrichting Rijksstraatweg ad 410.643 euro te bestemmen voor grote infrastructurele projecten. Deze reserve wordt deels ingezet voor de voorbereiding van de Rijksstraatweg en het onderzoek naar het sluipverkeer. In 2025 waren de onttrekkingen per saldo 102.014 en bedraagt het saldo ultimo 2025 308.629 euro.

Herinrichting openbare ruimte centrum Geldermalsen
Voor de herinrichting van openbare gebieden in het centrum zijn in het verleden (deel)budgetten geoormerkt. Alle deelbudgetten zijn toegevoegd aan deze bestemmingsreserve. Het saldo van deze bestemmingsreserve is ongewijzigd en bedraagt ultimo 2025 afgerond 938.000 euro. Het bedrag is gereserveerd voor de Rijnstraat.

Bijdrage Spoorproject Geldermalsen - Tricht
In 2016  is besloten om voor het project Spoorverbreding Tricht de bestemmingsreserve Bijdrage Spoorproject Geldermalsen – Tricht te vormen. Aanvullend zijn hieruit de kosten van de Rondweg en buurtpark Tricht uit bekostigd. Deze projecten zijn afgerond en het restantsaldo wordt ingezet voor het vervangen van de glazen panelen bij de spoorbrug. Het saldo van deze bestemmingsreserve bedraagt ultimo 2025 afgerond 166.000 euro.

Bestemmingsreserve rondweg Tuil/Waardenburg
Deze bestemmingsreserve is voor de gemeentelijke bijdrage voor de rondweg. Het saldo van deze bestemmingsreserve bedraagt ultimo 2025 3.902.580 euro.

Dijkversterking Gastvrije Waaldijk
De planuitwerkingsfase van de twee dijkversterkingsprojecten komt tot een afronding. De dijkversterkingsmaatregelen en meekoppelkansen zijn inmiddels concreet. In de tweede helft van 2020 zijn de (financiële) afspraken over de meekoppelkansen opgenomen in een samenwerkingsovereenkomst. Ultimo 2025 bedroeg het saldo van deze reserve afgerond 1.016.000 euro.

Civiele Kunstwerken
Deze systeemreserve is bedoeld om de kosten van het onderhoud aan de civiele kunstwerken volgens het vastgestelde beleidsplan gelijkmatig over de jaren te verdelen. Ultimo 2025 bedroeg het saldo van deze reserve ongeveer 363.000 euro.

Onderhoud wegen
Voor het beheer en onderhoud van wegen is deze systeemreserve ingesteld. Ultimo 2025 bedraagt het saldo van deze reserve 12.063.632 euro.

Openbare verlichting
Deze bestemmingsreserve is bedoeld om de kosten van het onderhoud aan de openbare verlichting gelijkmatig over de jaren te verdelen. Ultimo 2025 was het saldo van deze reserve afgerond 543.000 euro.

Glasvezel buitengebied
Deze bestemmingsreserve is gevormd omdat de kosten en opbrengsten van het meerjarige project niet samen vallen. Ultimo 2025 was het saldo van deze reserve afgerond 85.000 euro.

Zwerfafval
De heffing van ruim 4 euro per huishouden uit de afvalstoffenheffing voegen we ten gunste van zwerfafval toe aan deze reserve ten behoeve van zwerfafvalacties. Ultimo 2025 bedraagt het saldo van de reserve 239.431 euro.

Economisch actieplan
Deze bestemmingsreserve voormalig Geldermalsen is ter stimulering van economische activiteiten. Ultimo 2025 was het saldo van deze reserve nihil.

Pilot aanpak oneigenlijk gebruik gemeentegrond
Deze reserve is voor de dekking van de kosten voor de pilot voor het oneigenlijk gebruik van gemeentegrond. Het saldo van deze bestemmingsreserve bedraagt ultimo 2024 afgerond 48.000 euro.

Landschapsontwikkeling
Vanuit deze reserve zijn middelen gereserveerd voor plannen die het (cultuurhistorisch) landschap versterken. De provincie, die bijdraagt aan de meeste projecten, betrekken we ook bij het opstellen van de plannen. Uit deze reserve bekostigen we de kosten van de jaarlijkse uitvoeringsplannen. Ultimo 2025 bedraagt de reserve afgerond 302.000 euro.

Opstellen/actualisatie beheerplan groen
Jaarlijks wordt een bedrag van 4.840 euro toegevoegd aan deze bestemmingsreserve, die is bestemd voor de kosten van het opstellen van het beheerplan groen. Dit jaar is dit aangevuld met 5.000 euro voor kerngerichte beheerplannen. De stand van de bestemmingsreserve bedraagt ultimo 2025 afgerond 43.000 euro.

Speelplekkenbeleid
Bij het vaststellen van de Kadernota dorpshuizen en multifunctionele centra is besloten een bestemmingsreserve speelplekkenbeleid te vormen voor toekomstige uitgaven. In 2025 is het volledige bedrag van deze reserve onttrokken.

Onderhoud Watergangen
Deze bestemmingsreserve is bedoeld om de kosten van het onderhoud aan de watergangen (beschoeiingen, duikers en baggeren) volgens het vastgestelde beleidsplan gelijkmatig over de jaren te verdelen. De stand van de bestemmingsreserve bedraagt ultimo 2025 afgerond 811.000 euro.

Leefbaarheid
Deze reserve is bedoeld voor het bekostigen van leefbaarheidsinitiatieven vanuit de samenleving. Ultimo 2025 bedroeg het saldo van deze reserve afgerond 170.000 euro.

Kernenbeleid
Deze reserve is bedoeld om invulling te geven aan het kerngericht werken. In 2022 is conform perspectiefnota 2023 1,5 miljoen euro toegevoegd aan deze reserve. Ultimo 2025 bedroeg het saldo van deze reserve afgerond 1.352.000 euro.

Steengoed
Deze reserve is bedoeld voor de bekostiging van het groot onderhoud van de dorpshuizen. Het saldo van deze bestemmingsreserve bedraagt ultimo 2025 1.430.553 euro.

Kerngericht werken
Kerngericht werken is een filosofie en werkwijze om in de kernen samen met inwoners en partners naar problemen en kansen te kijken en te handelen. Bij de perspectiefnota 2023 is besloten om 2.000.000 euro verdeeld over 4 jaar te storten in de bestemmingsreserve kerngericht werken. Dit bedrag is bedoeld voor projecten in de kernen op initiatief vanuit de gemeente. In 2025 is conform de perspectiefnota 600.000 euro gestort in deze bestemmingsreserve en 330.577 euro onttrokken. Het saldo van de bestemmingsreserve bedraagt ultimo 2025 afgerond 294.000 euro.

Duurzaamheid
Deze bestemmingsreserve is gelabeld voor maatregelen op gebied van duurzaamheid. Het saldo van de bestemmingsreserve bedraagt ultimo 2025 afgerond 404.000 euro.

Programmaplan duurzaamheid
In 2022 is het programmaplan duurzaamheid 2022-2025 vastgesteld. Hiervoor is de bestemmingsreserve Programmaplan Duurzaamheid ingesteld. Het saldo van de bestemmingsreserve bedraagt ultimo 2025 afgerond 490.000 euro.

Transitievisie warmte
De gemeenteraad heeft op 26 november 2024 de Transitievisie Warmte 2.0 vastgesteld die gemeente regie geeft over de warmte transitie. In de begroting 2025 is besloten om de reserve Transitievisie Warmte in te stellen en hier 467.000 euro in te storten voor maatregelen die nodig zijn om  te komen tot het verminderen van het aardgasverbruik in de gemeente West Betuwe. Aan de reserve is dit jaar ruim 97.000 euro besteed.

Omgevingswet
Inmiddels is bekend dat de overgangstermijn van de Omgevingswet in ieder geval loopt tot en met 2031. Voor die tijd moeten gemeenten het belangrijkste planologisch instrument af hebben: het omgevingsplan. Kijkend naar hoe groot deze opgave is en de beschikbare capaciteit in de organisatie, zal West Betuwe deze overgangstermijn (bijna) helemaal gebruiken. Het is belangrijk om tijdens de hele overgangstermijn budget beschikbaar te houden voor de invoeringswerkzaamheden. Hier is dit jaar  ruim 460.000 euro in gestort.

Investeringsfonds warmtebedrijf
In de perspectiefnota 2026 is opgenomen dat er een investeringsfonds Warmtebedrijf komt. Hiervoor reserveren we 250.000 euro vanuit de bestemmingsreserve programmaplan duurzaamheid.

Groenonderhoud begraafplaatsen
Deze bestemmingsreserve van de voormalige gemeente Neerijnen heeft als doel egalisatie van het saldo van de lasten van beheer en onderhoud en de baten uit begraafplaatsen. Ultimo 2025 bedraagt het saldo van de reserve afgerond 275.000 euro.

Begraafplaatsen
Deze bestemmingsreserve is bedoeld om de kosten van het onderhoud aan de begraafplaatsen volgens het vastgestelde beleidsplan gelijkmatig over de jaren te verdelen. Ultimo 2025 bedroeg het saldo van deze reserve ongeveer 436.000 euro.

Klimaatadaptatie
Doel van deze reserve is om de extra kosten voor klimaatadaptatie voor de periode 2023 tot en met 2025 die vooralsnog door de gemeente zelf gedragen moeten worden te dekken. Op 27 september 2022 stelde de gemeenteraad de Lokale Adaptatie Strategie (LAS) en het LAS-maatregelenprogramma vast. De raad heeft daarmee het beleid en de activiteiten bepaald ten aanzien van droogte, natte, hitte en overstroming. Ten aanzien van klimaatadaptatie is door de raad gesteld dat deze, in navolging van de kosten voor de energietransitie, budgetneutraal verwerkt worden in de begroting. De reserve bedraagt ultimo 2025 afgerond 800.000 euro.

Bovenwijkse investeringen
Deze reserve van de voormalige gemeente Neerijnen is bedoeld om de kosten van bovenwijkse voorzieningen te dekken  uit bijdragen uit gemeentelijke en particuliere grondexploitaties. De reserve bedraagt ultimo 2025 afgerond nog steeds 38.000 euro.

Precariobelastingen
In 2013 is de bestemmingsreserve Precariobelastingen ingesteld op basis van het raadsbesluit van 24 september 2013 van de voormalige gemeente Geldermalsen. Besloten is de gehele opbrengst voor 2013 te storten in deze reserve en deze pas aan te wenden als algemeen dekkingsmiddel nadat de belastingen ontvangen zijn en de aanslagen onherroepelijk zijn geworden. Ultimo 2025 is het laatste deel van deze reserve, 9.789 onttrokken, waardoor het saldo 0 is.

Onderhoud gemeentelijke gebouwen
Deze bestemmingsreserve is bedoeld om de onderhoudskosten van de gemeentelijke gebouwen gelijkmatig over de jaren te verdelen. Ultimo 2025 bedraagt het saldo van deze reserve afgerond 2.230.000 euro.