Toelichting rechtmatigheidsfouten
Sinds boekjaar 2023 legt het college in de jaarrekening verantwoording af aan de gemeenteraad, over de naleving van de regels die relevant zijn voor het financiële reilen en zeilen van de gemeente. In de paragraaf bedrijfsvoering gaan we vervolgens in op
- de geconstateerde rechtmatigheidsfouten die groter zijn dan 100.000 euro
- verbeteringen in de interne beheersing.
Het totaal van de vastgestelde rechtmatigheidsfouten is 9,145 miljoen euro. Hiervan houdt een bedrag van 4,099 miljoen euro verband met de begrotingsrechtmatigheid, die acceptabel zijn en we niet in deze paragraaf Bedrijfsvoering hoeven toe te lichten. Dit op grond van artikel 11 lid 5 van de Financiële verordening West Betuwe 2025. De resterende fout van 5,046 miljoen euro gaat over het voorwaardencriterium. Het gaat om tien rechtmatigheidsfouten, die gaan over overschrijdingen van de Europese drempelwaarde bij aanbestedingen van leveringen en diensten. De hierbij vastgestelde fouten groter dan 100.000 euro zijn:
Dienst preventief/correctief onderhoud riolering | |
Norm | EU aanbestedingsdrempels voor diensten |
|---|---|
Bevinding | De uitgaven over een periode van vier jaar liggen hoger dan de maximaal toegestane overschrijdingen in de aanbestedingswet (uitzonderingsbepalingen in artikel 2:163). Zowel voor de drempel van 10% als mogelijk maximaal 50% overschrijding op de geïndexeerde contractwaarde (mits onderbouwd). Daarmee komen uitgaven boven alle drempelwaarden en hadden Europees aanbesteed moeten worden. |
Effect | Rechtmatigheidsfout van 330.059 euro in de periode 1/1/25 – 31/12/2025 |
Verbetering voor de toekomst | In 2026 wordt deze dienst opnieuw aanbesteed. Tot het moment dat er een nieuw contract is, zal deze rechtmatigheidsfout zich ook in 2026 voordoen. |
Adviesdiensten | |
Norm | EU aanbestedingsdrempels voor diensten |
|---|---|
Bevinding | Deze uitgaven zijn in 2023 al als onrechtmatig aangemerkt. In 2024 zou deze uitbesteding omgezet worden in inhuur. Door personele mutaties is dit niet gelukt. Er is nu geen sprake van wijzigingen van omstandigheden en daarmee blijft de onrechtmatigheid in stand. |
Effect | Rechtmatigheidsfout van 218.753 euro in de periode 1/1/2025 -31/12/2025 |
Verbetering voor de toekomst | In het voorjaar van 2026 is deze dienst via inhuur aanbesteed. Tot het moment van het nieuwe contract in 2026, zal deze rechtmatigheidsfout zich ook in 2026 voordoen. |
Werk bouwrijp maken De Plantage | |
Norm | EU aanbestedingsdrempels voor werken |
|---|---|
Bevinding | De uitgaven over een periode van vier jaar liggen hoger dan de maximaal toegestane overschrijdingen in de aanbestedingswet (uitzonderingsbepalingen in artikel 2:163). Zowel voor de drempel van 10% als mogelijk maximaal 50% overschrijding op de geïndexeerde contractwaarde (mits onderbouwd). Daarmee komen uitgaven boven alle drempelwaarden en hadden Europees aanbesteed moeten worden. |
Effect | Rechtmatigheidsfout van 534.743 euro in de periode 1/1/25 – 31/12/2025 |
Verbetering voor de toekomst | Vervolgopdrachten opnieuw aanbesteden |
Facilitaire diensten | |
Norm | EU aanbestedingsdrempels voor diensten |
|---|---|
Bevinding | Deze diensten zijn ten onrechte enkelvoudig onderhands aanbesteed en betreffen facilitaire werkzaamheden voor opvanglocaties. Begin 2026 loopt de opdracht af. |
Effect | Rechtmatigheidsfout van 139.221 euro in de periode 1/1/2025 -31/12/2025 |
Verbetering voor de toekomst | Toekomstige opdrachten volgens de juiste procedure aanbesteden. |
Beveiligingsdiensten voor opvang van vluchtelingen | |
Norm | EU aanbestedingsdrempels voor diensten |
|---|---|
Bevinding | De inkoop van beveiligingsdiensten (inclusief brandwacht) voor de gemeentelijke opvang van vluchtelingen is eerder Europees aanbesteed. Echter de uitgaven overschrijden de contractwaarde aanzienlijk waardoor deze toch als onrechtmatig bestempeld moeten worden. Dit heeft te maken met de overgang van de crisisaanpak van deze taak naar een reguliere aanpak. In 2024 waren de uitgaven al onrechtmatig. In 2025 is de opdracht afgeschaald en eind 2025 is deze opdracht stopgezet. |
Effect | Rechtmatigheidsfout van 1.921.692 euro in de periode 1/1/25 – 31/12/2025 |
Verbetering voor de toekomst | Het contract is stopgezet. Toekomstige aanbestedingen uitvoeren volgens de juiste procedure. |
Werkzaamheden ten behoeve van renoveren kolken | |
Norm | Lokaal inkoop- en aanbestedingsbeleid 2024-2027 |
|---|---|
Bevinding | De opdracht is als regie-opdracht enkelvoudig onderhands aanbesteed zonder duidelijke raming. De werkelijke kosten zijn hoger dan de drempelwaarde voor enkelvoudig aanbesteden. |
Effect | Rechtmatigheidsfout van 165.696 euro in de periode 1/1/25 – 31/12/2025 |
Verbetering voor de toekomst | Opstellen en archiveren ramingen, bij onzekerheid over het niet behalen van de drempelwaarde opdrachten minimaal meervoudig onderhands uitzetten. |
Aanleg brandputten | |
Norm | Lokaal inkoop- en aanbestedingsbeleid 2024-2027 |
|---|---|
Bevinding | In korte tijd zijn vergelijkbare en opeenvolgende opdrachten enkelvoudig onderhands in de markt gezet zonder voorafgaand verzoek om te mogen afwijken van het lokale beleid. |
Effect | Rechtmatigheidsfout van 219.344 euro in de periode 1/1/25 – 31/12/2025 |
Verbetering voor de toekomst | In 2026 wordt een raamovereenkomst voor een periode van 4 jaar afgesloten, die stopt voordat de EU-drempelwaarde wordt overschreden. |
Werk verbouwing panden | |
Norm | Lokaal inkoop- en aanbestedingsbeleid 2024-2027 |
|---|---|
Bevinding | De opdrachten voor de verbouwing van de opvanglocaties in Asperen en Buurmalsen zijn beide enkelvoudig onderhands aanbesteed zonder het vragen van een afwijkingsbesluit. De aanneemsommen waren hoger dan de drempelwaarde voor enkelvoudig onderhandse aanbesteding, waardoor een onrechtmatigheid is ontstaan. |
Effect | Rechtmatigheidsfout van 695.850 euro in de periode 1/1/25 – 31/12/2025 |
Verbetering voor de toekomst | De opdrachten lopen beide in 2026 af. Voornemen voor de toekomst is betrekken van team inkoop bij de aanbestedingen en bij enkelvoudige aanbestedingen af te wisselen tussen leveranciers. |
Dienst onderhoud openbare verlichting en vervanging armaturen | |
Norm | Lokaal inkoop- en aanbestedingsbeleid 2024-2027 |
|---|---|
Bevinding | De oorspronkelijke aanbesteding moest Europees worden aanbesteed. Dat loopt inmiddels. Om de onrechtmatigheid te repareren is via een enkelvoudige aanbesteding een overbruggingsovereenkomst afgesloten. Voor deze overeenkomst is ten onrechte geen afwijkingsbesluit van het lokale inkoop- en aanbestedingsbeleid genomen. |
Effect | Rechtmatigheidsfout van 171.527 euro in de periode 1/1/25 – 31/12/2025 |
Verbetering voor de toekomst | De Europese aanbesteding loopt inmiddels. Kosten, die in 2026 nog onder de overbruggingsovereenkomst gemaakt worden, zullen dan onrechtmatig zijn. |