Leven
De lasten en baten van het programma zijn hieronder weergegeven.
Leven | Begroting voor wijziging 2025 | Begroting na wijziging 2025 | Rekening 2025 |
|---|---|---|---|
Taakvelden BBV (excl. reserves) | |||
Lasten (x € 1.000) | |||
2.1 Verkeer en vervoer | -10.554 | -15.626 | -14.152 |
2.3 Recreatieve havens | -74 | -72 | -72 |
2.5 Openbaar vervoer | -57 | -1.027 | -662 |
4.1 Openbaar basisonderwijs | -222 | -253 | -219 |
4.2 Onderwijshuisvesting | -4.445 | -4.129 | -4.139 |
4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken | -3.549 | -4.426 | -4.140 |
5.1 Sportbeleid en activering | -1.180 | -1.078 | -1.118 |
5.2 Sportaccommodaties | -997 | -1.378 | -1.300 |
5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie | -388 | -400 | -383 |
5.4 Musea | -662 | -647 | -653 |
5.5 Cultureel erfgoed | -351 | -364 | -320 |
5.6 Media | -1.370 | -1.575 | -1.589 |
5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie | -6.043 | -7.769 | -7.086 |
6.1 Samenkracht en burgerparticipatie | -5.648 | -13.636 | -14.413 |
7.5 Begraafplaatsen en crematoria | -1.905 | -1.632 | -1.639 |
Totaal Lasten | -37.445 | -54.012 | -51.885 |
Baten (x € 1.000) | |||
2.1 Verkeer en vervoer | 623 | 1.637 | 2.388 |
2.3 Recreatieve havens | 0 | 0 | 0 |
2.5 Openbaar vervoer | 2 | 430 | 425 |
4.1 Openbaar basisonderwijs | 0 | 0 | 7 |
4.2 Onderwijshuisvesting | 219 | 234 | 264 |
4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken | 890 | 1.468 | 1.163 |
5.1 Sportbeleid en activering | 341 | 342 | 363 |
5.2 Sportaccommodaties | 73 | 79 | 86 |
5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie | 0 | 0 | 0 |
5.4 Musea | 6 | 6 | 5 |
5.5 Cultureel erfgoed | 0 | 18 | 59 |
5.6 Media | 58 | 250 | 252 |
5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie | 2.512 | 238 | 118 |
6.1 Samenkracht en burgerparticipatie | 1.419 | 9.584 | 10.330 |
7.5 Begraafplaatsen en crematoria | 989 | 1.053 | 1.204 |
Totaal Baten | 7.132 | 15.339 | 16.664 |
Gerealiseerd saldo van baten en lasten | -30.311 | -38.672 | -35.219 |
Totaal toevoegingen | -7.861 | 9.323 | -9.356 |
Totaal onttrekkingen | 9.323 | 17.486 | 15.920 |
Gerealiseerd resultaat | -28.848 | -29.768 | -28.655 |
Toelichting
Bedragen x € 1.000 | |||
Toelichting afwijkingen Programma 4 Leven | Incidenteel/ | Nadeel | Voordeel |
Budgetoverhevelingen | |||
Opstal sportpark Boutestein | 70 | ||
Projectkosten nieuw zwembad | 23 | ||
Kanten steken gazons | 77 | ||
Neutraal tussen programma's | |||
Organisatiekosten | 184 | ||
Reserves over de programma's heen | 45 | ||
Corresponderende posten over de programma's heen | 0 | ||
Overig | |||
Verkeer en vervoer | 315 | ||
Openbaar vervoer | 345 | ||
Onderwijsbeleid en leerlingzaken | 58 | ||
Openbaar groen en (openlucht) recreatie | 140 | ||
Samenkracht en burgerparticipatie/Opvang Oekraïne | 98 | ||
Samenkracht en burgerparticipatie/Mantelzorgondersteuning | 151 | ||
Samenkracht en burgerparticipatie/overig | 49 | ||
Begraafplaatsen en crematoria | 108 | ||
Diverse kleine verschillen | 38 | ||
Subtotaal | 296 | 1.408 | |
Totaal saldo verschillen Programma 4 | 1.111 | ||
Budgetoverhevelingen
Opstal sportpark Boutenstein
Er was 70.000 euro begroot voor overname van achterblijvende opstal. De herinrichting van het Sportpark Boutenstein, fusiebegeleiding BRC en terugname gronden betreft een uniek en politiek gevoelig proces, waardoor processen meer tijd nodig hadden.
Projectkosten nieuw zwembad
De advisering van de locatie van het zwembad met sporthal is grotendeels in 2025 uitgevoerd, maar vanwege bestuurlijke overwegingen is vertraging ontstaan en loopt de uitvoering door in 2026
Kantensteken openbaar groen
In de tweede bestuursrapportage 2025 is een eenmalig budget van 77.000 euro toegekend voor het steken van graskanten. Gezien de voorbereiding is het niet gelukt deze werkzaamheden in 2025 uit te voeren. In de hele gemeente worden de graskanten van gazons langs verharding gestoken zodat de achterstand ingehaald wordt.
Tussen programma's
Organisatiekosten
Voor een toelichting verwijzen wij naar de toelichting in programma 1.
Reserves over de programma's heen
Voor een toelichting verwijzen wij naar de toelichting in programma 1.
Corresponderende posten over de programma's heen
In programma 3 is er bij het armoedebeleid sprake van een voordeel van 12.300 euro doordat de werkelijke kwijtschelding voor de rioolheffing lager is uitgevallen dan geraamd. Bij programma 4 resulteert dit bij riolering tot een hogere toevoeging aan de voorziening Riolering. Per saldo zijn deze twee afwijkingen budget neutraal.
Overig
Verkeer en vervoer
Openbare verlichting (elektra)
Het budget elektra openbare verlichting heeft een eenmalig voordeel van 337.000 euro doordat we eind 2025 geld terug hebben gekregen van de netbeheerder.
Dit betrof een compensatie van teveel in rekening gebrachte kosten vastrecht over de periode 2018-2025.
Openbaar vervoer
Fietsenstalling station
Het project vernieuwing fietsenstalling bij het station GDM is eind vorig jaar financieel afgerond. Vanuit de gemeente, de provincie Gelderland en het ministerie van IenW zijn bijdragen beschikbaar gesteld aan ProRail. De projectkosten/eindafrekening van ProRail viel voor de gemeente 303.000 euro voordeliger uit dan begroot door lagere kosten voor het verleggen van kabels en leidingen, lagere kosten voor tijdelijke fietsenstallingen door hergebruik van oude fietsrekken en lagere inkoopkosten.
Openbaar groen en openluchtrecreatie
Actualisatie gebruik gemeentegrond
De externe inzet voor dit project zou aanvankelijk uit de meeropbrengst gedekt worden van 175.000 euro. Een raming gebaseerd op ervaringscijfers vanuit het verleden. Tussentijds is met name vanuit kabels en leidingen, aanzienlijk vaak een ‘nee’ gegeven op verzoeken tot verkoop. Tegen de stringentere regel openbaar groen moet meer in handen van de gemeente blijven voor het leggen van kabels en leidingen en het plaatsen van trafo ruimtes en klimaatadaptatie”, lopen we in 2025 voor het eerst nadrukkelijk aan, bij adviesaanvragen van situaties waar gebruik van gemeentegrond is geconstateerd. Verkoopinkomsten vallen daardoor tegen. Verkoop van restgroen op zich is geen doel van het project actualisatie gebruik gemeentegrond maar juist gebruik van gemeentegrond zonder dat daar afspraken voor zijn gemaakt te beëindigen en verjaring te voorkomen.
De lagere verkopen en lagere kosten voor externe inzet leveren per saldo een nadeel op van 80.000 euro.
Samenkracht en burgerparticipatie (Opvang Oekraïense ontheemden)
Op het Oekraïne-budget is een nadeel van 98.000 euro ten opzichte van de begroting. Dit betreft het totaal van twee budgetten, waarvan het normbedrag voordelig uitviel en de transitiekosten nadelig.
Vanuit het Rijk krijgen wij om twee redenen geld voor de Oekraïne-opvang. Het eerste budget, het normbedrag, is voor alle reguliere uitgaven behalve verbouwingen van panden. Voor de verbouwingen is een apart budget, de transitiekosten.
Binnen het normbedrag bleven wij binnen de opgestelde begroting en ontstaat een voordeel van 377.000 euro. De inkomsten zijn bijna gelijk aan de begroting, dit voordeel ontstaat vooral door lagere uitgaven dan verwacht.
De kosten voor de verbouwing vielen echter hoger uit dan begroot, doordat er onvoldoende controle was op de uitgaven van de projecten. Dit resulteert in een nadeel van 475.000 euro. Doordat dit nadeel op de transitiekosten hoger is dan het voordeel op het normbedrag, ontstaat uiteindelijk een nadeel op het totale budget.
Het is goed te beseffen dat dit nadeel ontstaan is ten opzichte van de begroting, niet ten opzichte van de Rijksbijdrage. Ten opzichte van de Rijksbijdrage houden wij namelijk 402.000 euro over.
Brede specifieke uitkering Integraal Zorgakkoord (IZA)
In het kader van het Integraal Zorgakkoord (IZA) ontvangen we middelen om regionaal (regio Rivierenland) uitvoering te geven aan de thema’s die in het IZA zijn benoemd. Een van deze thema’s is mantelzorgondersteuning. Een ander thema is ouderenwerk. Dit is onderdeel van het bredere doel om de zorg toegankelijk en betaalbaar te houden.
Mantelzorgondersteuning en ouderenwerk zijn een verantwoordelijkheid van alle gemeenten. Regionaal kijken we hoe we op deze thema’s beleidsmatig kunnen samenwerken, maar de daadwerkelijke uitvoering is vooral een lokale aangelegenheid. Dit betekent dat we de regionale middelen lokaal kunnen inzetten. Zo hebben we deze middelen onder andere ingezet voor de subsidie aan Welzijn West Betuwe voor mantelzorgondersteuning. Voor ouderenwerk verstrekken we subsidies aan diverse organisaties die ontmoetingsactiviteiten organiseren.
We hebben een voordeel op mantelzorgondersteuning en ouderenzorg van totaal 227.000 euro. Dat komt omdat we ervoor hebben gekozen om reguliere middelen van het Integraal Zorg Akkoord (IZA) lokaal in te zetten. Hierdoor hebben we voorkomen dat het budget van het IZA aan het Rijk moet worden terugbetaald.
Begraafplaatsen en crematoria
In 2025 zijn er meer begrafenissen uitgevoerd, grafrechten uitgegeven/verlengd en graven gereserveerd dan begroot. Ook de uitgifte en reservering van graven op de natuurlijke begraafplaats in Ophemert loopt voor op de prognose. Door de aanleg van asverstrooiingsveldjes steeg ook het aantal asverstrooiingen. Hierdoor is in totaal 146.000 euro meer aan leges geïnd dan begroot. Hierin zitten ook de afkoopsommen voor het onderhoud van de begraafplaatsen. Deze worden toegevoegd aan de voorziening afkoop onderhoud begraafplaatsen waardoor er een voordeel is van 90.000 euro op de inkomsten. Samen met lagere jaarlijkse onderhoudskosten levert dit per saldo een voordeel op van 108.000 euro op het product begraafplaatsen.